Երկուշաբթի

Ընտրի՛ր այն բառերը, որոնք սկսվում են բաղաձայն հնչյունով։

Եղջերու, երազ, որսորդ, այգի, էակ, ուղտ, արդուկ, երթուղի։

Գի՛ր տրված բառերում առկա տառերի և հնչյունների քանակը։

երանգ-5տառ 6հնչյուն

տարի-4 հնչյուն 4 տառ

եղանակ-7հնչյուն 6 տառ

ամառ- 4հնչյուն 4տառ

արձակուրդ- 8հնչյուն 8տառ

ոչխար- 6հնչյուն 5տառ

տերև- 5հնչյուն 4տառ

անձրևաջուր- 10 հնչյուն 9տառ

Տեքստից դո՛ւրս գրիր հնգական միավանկ և բազմավանկ բառեր։

Լինում է, չի լինում՝ մի խեղճ մարդ, անունը՝ Նազար։ Էս Նազարը մի անշնորհք ու ալարկոտ մարդ է լինում․ է՜նքան էլ վախկոտ, է՜նքան էլ վախկոտ, որ մենակ ոտը ոտի առաջ չէր դնիլ, թեկուզ սպանեիր։ Օրը մինչև իրիկուն կնկա կողքը կտրած՝ նրա հետ դուրս գնալիս դուրս էր գնում, տուն գալիս՝ տուն գալի։ Դրա համար էլ անունը դնում են Վախկոտ Նազար։

միավանկ- մարդ խեղճ տուն Օր մի

բազմավանկ-Նազար ալարկոտ իրիկուն Վախկոտ մենակ

Տրված հատվածից դո՛ւրս գրիր ընդգծված բառերը՝ դրանք փոխարինելով համապատասխան հոմանիշներով։

Եղջերուն, որսորդներից փախչելով, թաքնվեց խաղողի թփի տակ։ Որսորդները վազեցին նրա կողքով, բայց չնկատեցին։ Եղջերուն մտածեց, որ վտանգ չկա և պոկեց խաղողի տերևներն ու կերավ։

Եղջերու-եղնիկ փախչել-հեռանալ մտածել-մտորել

Տրված բառակապակցություններից նախադասություններ ստացի՛ր։

Մաքուր օդ-Օդը մաքուր է։

Մեղմ քամի- Քամին մեղմ է։

Տաք եղանակ-եղանակ Տաք։

Բացված բողբոջներ- բողբոջներ Բացված։

Բուրավետ ծաղիկներ-ծաղիկներ Բուրավետ։

Երեքշաբթի

Լրացրո՛ւ բաց թողնված տառերը՝ դ կամ թ։ Կարդա՛ ստացված բառերը։

Զարթ, դթում, արդար, վարդ, օդ, օթյակ, թրթուռ, թիթեռ, խնդիր, հրթիռ, շրթունք, կիրթ, կոկորդ, երդում, բարդ։

Տրված բառակապակցությունները նախադասություններ դարձրո՛ւ։

Տերևը կանաչ է ամռանը։

Արևը շողում է կապույտ երկնքում։

Թիթեռները թռչկոտում են ծաղիկների վրա։

Ծաղիկները բուրում են գարնան ավարտին։

Երեխաները խաղում են առվակի մոտ։

Գտի՛ր և դեմ-դիմաց գրի՛ր Ա և Բ խմբի բառերի հոմանիշ զույգերը։

Ա․ Խինդ- ուրախություն, դյութիչ-հմայիչ, աշխատել-ջանալ, թավ-խիտ, գողտրիկ-քնքուշ, դուրեկան, գրավչություն-համակրություն։

Բ․ Թովիչ-դյութից, ջանալ-աշխատել, գեղեցիկ-սիրուն, հմայք-թովչանք, ուրախություն-խինդ, հոծ-թավ։

Ընդգծի՛ր միևնույն արմատն ունեցող բառերը։

Բարեգործ–բարեսիրտ-բարեկիրթ, դանդաղաշարժ–արագաշարժ, անհաղթ-հաղթություն-հաղթանակ, հաճույք-տհաճ-հաճելի, դժբախտ-բախտավոր։

Կարդա՛ և ընդգծի՛ր մայրիկիդ բնորոշող բառերը։

Ազնիվ, հոգատար , գեղեցիկ, հմայիչ, ուրախ, անգութ, անսիրտ, բարձրահասակ, բարեհոգի, նվիրված, ճաշակով, սպորտային, ժպտադեմ, դալուկ, տխրադեմ, անհոգ, ցածրահասակ, անթերի, նյարդային, դանդաղաշարժ, խաղաղ, մեծահոգի, հումորով, հմայիչ։

Յուրաքանչյուր բառի դիմաց մեկական բնորոշող բառ գրի՛ր։

ծնող-բարի

հայրենիք-գղեցիկ

քաղաք-մեծ

եղանակ-արևոտ

խաղ-ուրախ

դաս-ուրախ

Միևնույն նշանով ռացիոնալ թվերը գումարելու համար պետք է գումարել նրանց բացարձակ արժեքները և ստացված թվից առաջ դնել գումարելիների ընդհանուր նշանը։

Օրինակ՝

(-2/9)+(-4/3)=-(2/9+4/3)=-14/9

Տարբեր նշաններով երկու ռացիոնալ թվեր գումարելու համար պետք է այդ թվերի բացարձակ արժեքներից ավելի մեծից հանել ավելի փոքրը և ստացված թվից առաջ դնել այն գումարելիի նշանը, որի բացարձակ արժեքն ավելի մեծ է։

Օրինակ՝

(-7/12)+1/4=1/4-7/12=-3/12

Մի ռացիոնալ թվից մեկ ուրիշը հանելու համար պետք է նվազելիին գումարել հանելիին հակադիր թիվը։

(-2/3)-(-5/6)=(-2/3)+5/6=5/6-2/3=⅙

Առաջադրանքներ

1. Կատարեք գումարում

(-5/6)+(-7/3)=-19/6

3/7+8/5=71/35

(-4/7)+(-5/7)=-9/7

(-12/5)+(-7/2)=-59/10

-4/7+2/9=-22/63

1/4+(-2/3)=-1/3

(-4.3/10)+(-6.4/5)=-17.1/10

(-9.1/5)+(-2.3/5)=-11.4/5

(3.3/7)+(-5.2/7)=-1.9/7

2. Կատարեք հանում

2/9-3/7=-13/63

0-1/5=-1/5

3/7-(-4/7)=1

-8/5-(-7/6)=-13/30

(-6.2/5)-(-12.3/5)=6.1/5

(-2.1/2)-(+4.6/5)=-19.9/10

11/100-(-10.1/5)=1031/100

20.3/10-(-4.1/4)=60.8/20

3. Երկու ամբողջ թվերի հարաբերության տեսքով ներկայացրե՛ք հետևյալ ռացիոնալ թվերը.

-7/2, 1/2, 5/12, -6/11, +4/13, -3/8 , +9/16

4. Քաղաքից միաժամանակ միևնույն ուղղությամբ մեկնեցին երկու մեքենաներ։ Առաջինի արագությունը 60 կմ/ժ է, երկրորդինը՝ 75 կմ/ժ։ Քանի՞ ժամ անց նրանց հեռավորությունը կգերազանցի 90 կմ-ը։
   75-60=15, 90:15=6 ժամ
5. Աստղանիշի փոխարեն տեղադրե՛ք > կամ < նշաններից որևէ մեկն այնպես, որ ստացվի ճիշտ անհավասարություն.

 ա) 5 · 7 > –1,
գ) 0 < (–3) · (–4),
ե) (–1) · (–4) > –1,
բ) –4 < 2 · 3,
դ) (–5) · 2 < 0

6. Կառքի առջևի անիվը 96 պտույտ է կատարում, երբ հետևի անիվը կատարում է 64 պտույտ: Որքա՞ն է հետևի անիվի շրջագծի երկարությունը, եթե առջևի անիվինը 2 մ է:
   96X2/64=3 մետր
   
7. Գնացքը 3 ժամում անցավ 250 կմ։ Առաջին ժամում այն անցավ ճանապարհի 40 %-ը, երկրորդ ժամում՝ մնացածի 40 %-ը։ Քանի՞ կիլոմետր անցավ գնացքը երրորդ ժամում։
   250×40/100=100
   150×40:100=60
   150-60=90 կմ
   

Անհատական ուսուցում

Երկուշաթի

Դպրոցական հոմանիշների բառարանից օգտվելով՝ գտի՛ր տրված բառերի հոմանիշները և գրի՛ր։

պղպեղ-բիբար

պապանձվել-լռել

ոսկեծամ-ոսկեմազ

ոստայն-ցանց

չորսու-գերան

չվան-պարան

Դպրոցական հականիշների բառարանից օգտվելով՝ գտի՛ր տրված բառերի հականիշները և գրի՛ր։

ճշմարիտ-սխալ

մարդասեր-անմարդասեր

մուգ-պայծառ

մեղմ-ուժեղ

որոշյալ-անորոշ

շիտակ-թարս

Դպրոցական դարձվածքների բառարանից օգտվելով՝ գտի՛ր տրված դարձվածքների բացատրություն և գրի՛ր։

լավության տակից դուրս գալ-հատուցանել

խելքը գնալ-գալ-Խելքը կորցնել

լեզվի կապերն արձակել-լռությանը վերջ տալ

թռչունի խելք-Հիմար

թրջված հավ-Խեղճ

դափնիներ շնորհել-պատվի արժանացնել 

դդումի գլուխ-Հիմար

եղջյուրները կոտրել-ենթարկել 

Երեքշաբթի

Կարդա՛ Վ․ Տերյանի <<Հայտնություն>> բանաստեղծությունը դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բացատրի՛ր։ Բանաստեղծությունը անգի՛ր սովորիր։
փառք-Պատիվ

խոցել-վիրավորել

այրել-Հրդեհել

մեգ-մառախուղ

տկար-Թույլ

Սաքսոֆոն (saxophone, ստեղծողի անունից և հունարեն tptovii— հնչյուն), պարզ լեզվակավոր մետաղյա փողային գործիք Է։Սաքսոֆոնների ընտանիքը նախագծվել է 1842 թվականին բելգիացի երաժշտական վարպետ Ադոլֆ Սաքսի կողմից և արտոնագրվել է նրա կողմից չորս տարի անց։ 19-րդ դարի կեսերից սաքսոֆոնը գործածվում է փողային, հազվադեպ՝ սիմֆոնիկ նվագախմբում, ինչպես նաև որպես սոլո գործիք՝ նվագախմբի (անսամբլի) ուղեկցությամբ։ Սաքսոֆոնը օգտագործվում է և կլասիկ և ջազային երաժշտության մեջ հիմնականում երկու ոլորտներում էլ սաքսոֆոնը գտնվում է մենակատարի դերում։ Այժմ Ֆրանսիայում այդ փողոցը որում ստեղծվել է սաքսոֆոնը կրում է Ադոլֆ Սաքսի անունը։ Սաքսոֆոնային ջազի նախահայրերից մեկը Չարլի Պարկերն է, նրա օրոք Սաքսոֆոնը դարձավ ամենահայտնի ջազային գործիքներից մեկը։ Առաջին անգամ Հայկական սիմֆոնիկ և օպերային ստեղծագործություններում սաքսոֆոնը ներգրավել է Արամ Խաչատրյանը։

Գարունը այնքա՛ն ծաղիկ է վառել,
Գարունը այնպե՛ս պայծառ է կրկին.
— Ուզում եմ մեկին քնքշորեն սիրել,
Ուզում եմ անուշ փայփայել մեկին։

Այնպե՛ս գգվող է երեկոն անափ,
Ծաղիկներն այնպես նազով են փակվում.
— Շուրջըս վառված է մի անուշ տագնապ,
Մի նոր հուզում է սիրտըս մրրկում…

Անտես զանգերի կարկաչն եմ լսում,
Ւմ բացված սրտում հնչում է մի երգ.
—Կարծես թե մեկը ինձ է երազում,
Կարծես կանչում է ինձ մի քնքուշ ձեռք…

1.«Կիկոսի մահը»Կիկոսի ընտանիքի անդամների թիվը 6 է։Եթե յուրաքանչյուր անդամ արտասվի 5 անգամ, քանի՞ անգամ ընդհանուր արտասվեցին։

Լուծում․ 6×5=30

2. «Քաջ Նազար»
Քաջ Նազարը 9 օրում «հաղթեց» 27 թշնամու։
Օրական միջինը քանի՞ թշնամու էր նա «հաղթում»։
Լուծում․ 27:9=3

3. «Անբան Հուռին»
Հուռին ուներ 15 գործ, որոնցից կատարեց ⅗ մասը։
Քանի՞ գործ կատարեց և քանի՞ գործ չկատարեց։
Լուծում․ կատարեց 9, չկատարեց 6

4. «Շունն ու կատուն»
Հեքիաթում մասնակցում էին մի քանի կենդանիներ։
Եթե ընդհանուր թաթերի թիվը 16 է, քանի՞ կենդանի կար։
Լուծում․ 16:4=4

5. Հովհաննես Թումանյանի կյանքից
Թումանյանը ծնվել է 1869 թվականին, իսկ առաջին գիրքը տպագրվել է 1890 թվականին։
Քանի՞ տարեկան էր նա, երբ լույս տեսավ առաջին գիրքը։
Լուծում․ 21

6. Գրական ժառանգություն
Թումանյանը գրել է 30 ստեղծագործություն։
Դրանց ⅔-ը հեքիաթներ են։
Քանի՞ հեքիաթ է նա գրել։
Լուծում․ 20

7. Ընթերցման խնդիր
Դասարանը կարդում է Թումանյանի հեքիաթներ։
Եթե 24 աշակերտից յուրաքանչյուրը կարդացել է 2 հեքիաթ, քանի՞ հեքիաթ է կարդացվել ընդհանուր։
Լուծում․ 24×2=48

8.Սիրելի սովորող, այժմ Թումանյանի ստեղծագործություններից որևէ մեկի շրջանակում, ինքդ կազմիր խնդիր։

Ամփոփումը սովորողների բլոգում։

1.Կատարե՛ք գումարում. 

ա) (+7) + (+2), =9

բ) (+10) + (+15)=25

գ) (–17) + (–12)=-29

դ) (–18) + (–3)= – 21

ե) (–21) + (–4) = – 25

զ) (–29) + (–41)= -70

2. Գումարե՛ք հետևյալ թվերը.

ա) –3, –9 և –5,=-17

բ) –11, –7 և –12,=-30

գ) –21, –3 և –18,=-42

դ) –1, –20 և –8,=-29

ե) –6, –9 և –10,=-25

զ) –4, –15 և –25։=-44

3.Սուզանավը գտնվում էր ծովի մակերևույթից 200 մ խորության վրա (–200 մ)։ Սուզանավը ստիպված եղավ իջնել ծովի հատակը` խորասուզվելով ևս 300 մ։ Ի՞նչ խորություն ուներ ծովը սուզանավի գտնված տեղում։
-200-300=-500

4.Կատարե՛ք գումարում.

ա) (+3) + (–4),=-1

բ) (+15) + (–6),=9

գ) (–18) + (+7),=5

դ) (–11) + (+5),=-6

ե) (–8) + (+7),=-1

զ) (–21) + (+8),=-13

է) (–10) + (+3),=-7

ը) (+31) + (–10),=21

թ) (+19) + (–12)։=7

 5. Գտե՛ք գումարը. 

ա) –5 + 7,=2

բ) 80 + (–100=-20

գ) –23 + (–14), = -37

դ) –15 + 8= -7

ե) 32 + (–41) = -9

զ) –29 + 27։ = -2

6. Գումարե՛ք հետևյալ թվերը.

ա) –10, +7 և –3=-6

բ) +7, +3 և –4,=+6

գ) +23, –40 և +6, = -11

դ) –18, +11 և –10 = -17

ե) +18, –27 և –5 = -14

զ) –29, +40 և +30 = 41

7.Վիճակախաղի 500 տոմսից շահող են 50-ը: 1 տոմս գնելու դեպքում որքա՞ն է շահելու հավանականությունը: 

50/500 x100=10%